Created by Aayat, Date- 16 फेब्रुवारी 2026
Post Office Scheme : निवृत्तीनंतर नियमित उत्पन्नाची चिंता अनेक ज्येष्ठ नागरिकांना भेडसावत असते. अशा वेळी सुरक्षित गुंतवणूक, हमखास परतावा आणि सरकारी हमी असलेली योजना निवडणे महत्त्वाचे ठरते. यासाठी केंद्र सरकारची लोकप्रिय योजना म्हणजे (SCSS).
ही योजना विशेषतः 60 वर्षांवरील नागरिकांसाठी तयार करण्यात आली असून, एकरकमी गुंतवणूक करून दर तीन महिन्यांनी निश्चित व्याज मिळवण्याची सुविधा देते.
सध्या किती व्याज मिळते?
सध्या SCSS योजनेवर 8.2% वार्षिक व्याजदर लागू आहे. या योजनेत व्याज तिमाही (दर 3 महिन्यांनी) दिले जाते.
जर तुम्ही जास्तीत जास्त 30 लाख रुपये गुंतवले, तर गणित असे होईल:
- वार्षिक व्याज: ₹30,00,000 × 8.2% = ₹2,46,000
- तिमाही व्याज: ₹2,46,000 ÷ 4 = ₹61,500
- मासिक सरासरी उत्पन्न: सुमारे ₹20,500
म्हणजेच, दर तीन महिन्यांनी तुमच्या खात्यात ₹61,500 जमा होतील, जे निवृत्तीनंतर नियमित खर्च भागवण्यासाठी उपयोगी ठरू शकते.
किती गुंतवणूक करता येते? Post Office Scheme
- किमान गुंतवणूक: ₹1,000
- कमाल मर्यादा: ₹30 लाख
ही रक्कम तुम्ही पोस्ट ऑफिसमध्ये एकरकमी जमा करू शकता.
मॅच्युरिटी कालावधी आणि विस्तार
या योजनेचा कालावधी 5 वर्षांचा असतो.
- 5 वर्षांनंतर तुम्ही संपूर्ण रक्कम परत घेऊ शकता
- किंवा खाते 3 वर्षांसाठी पुढे वाढवू शकता
- मुदतपूर्व बंद केल्यास ठराविक दंड लागू होतो
म्हणून गुंतवणूक करताना 5 वर्षांचा कालावधी लक्षात घेऊन निर्णय घेणे योग्य ठरेल. Post Office Scheme
व्याज खालील तारखांना जमा होते:
- 1 एप्रिल
- 1 जुलै
- 1 ऑक्टोबर
- 1 जानेवारी
ही रक्कम तुमच्या पोस्ट ऑफिस सेव्हिंग खात्यात जमा होते.
महत्त्वाची बाब म्हणजे — या योजनेत व्याजावर चक्रवाढ (compound interest) लागू होत नाही. जर व्याजाची रक्कम काढली नाही, तरी त्यावर अतिरिक्त व्याज मिळत नाही.
आयकर सवलत
SCSS मध्ये गुंतवणूक केल्यास आयकर कायद्याच्या कलम 80C अंतर्गत तुम्ही ₹1.5 लाखांपर्यंत करसवलतीचा लाभ घेऊ शकता.
म्हणजेच, तुमचे करपात्र उत्पन्न ₹1.5 लाखांनी कमी होऊ शकते. त्यामुळे ही योजना करबचतीसाठीही उपयुक्त आहे.❗
30 लाखांचे 42 लाख होतात का?
अनेक ठिकाणी असा दावा केला जातो की, जर 30 लाख रुपये गुंतवून व्याज काढले नाही, तर 5 वर्षांत 42 लाख रुपये मिळतात.
परंतु प्रत्यक्षात SCSS ही तिमाही व्याज देणारी योजना आहे आणि त्यावर चक्रवाढ व्याज मिळत नाही. त्यामुळे व्याज वेगळे मिळते आणि मूळ रक्कम मॅच्युरिटीला तशीच परत मिळते.
म्हणून गुंतवणुकीपूर्वी अधिकृत नियम समजून घेणे आवश्यक आहे.
कोण खाते उघडू शकतो? Post Office Scheme
खालील व्यक्ती SCSS खाते उघडू शकतात:
- 60 वर्षे किंवा त्याहून अधिक वयाचे नागरिक
- 55 ते 60 वर्षे वयोगटातील VRS घेतलेले कर्मचारी (निवृत्तीनंतर ठराविक कालावधीत)
- 50 ते 60 वर्षे वयोगटातील संरक्षण दलातून निवृत्त झालेले व्यक्ती
का निवडावी ही योजना?
✔️ सरकारी हमी
✔️ नियमित तिमाही उत्पन्न
✔️ करसवलतीचा लाभ
✔️ सुरक्षित आणि कमी जोखमीची गुंतवणूक
✔️ ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विशेषतः डिझाइन
खाते कसे उघडावे?
तुमच्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन अर्ज भरून, आवश्यक कागदपत्रांसह (आधार, पॅन, वयाचा पुरावा) खाते उघडता येते.
निवृत्तीनंतर स्थिर आणि सुरक्षित उत्पन्न हवे असल्यास Senior Citizens Savings Scheme (SCSS) हा एक चांगला पर्याय ठरू शकतो. 8.2% व्याजदर, तिमाही उत्पन्न आणि करसवलत या वैशिष्ट्यांमुळे ही योजना अनेक ज्येष्ठ नागरिकांसाठी फायदेशीर ठरते. Post Office Scheme
मात्र, प्रत्येकाची आर्थिक परिस्थिती वेगळी असते. त्यामुळे गुंतवणूक करण्यापूर्वी आर्थिक तज्ञांचा सल्ला घेणे योग्य ठरेल.
अस्वीकरण: ही माहिती केवळ शैक्षणिक उद्देशासाठी आहे. व्याजदर वेळोवेळी बदलू शकतात. कोणतीही गुंतवणूक करण्यापूर्वी अधिकृत स्त्रोत व तज्ञांचा सल्ला घ्या.
